بستر هليل رود از نگاه گردشگري
كپرهاي كنار صندل ، براي اسكان مسافران
خبرگزاري ميراث فرهنگي_گردشگري :اين روزها همه جيرفت را به خاطرسايت هاي حفاري و باستان شناسي و تمدن ديرينه آن مي شناسند. اين طور كه به نظر ميرسد شناخت از تمدن حاشيه هليل رود كوشش و زمان بسياري را ميطلبد. اما توجه به غناي اين تمدن مي تواند در كنار توجه به گردشگري منطقه همراه باشد.
محوركاوش هاي باستان شناسي جيرفت در منطقه اي به نام "كنار صندل" انجام مي شود كه اگر به نقشه اطلس راه هاي ايران از انتشارات گيتا شناسي نگاه كنيد نامي از آن پيدا نمي كنيد. اميدواريم با توجه به گردشگري منطقه و پتانسيل هاي بالقوه آن نام اين مكان را در نقشه مكان ها و راه ها ببينيم.
دراين نوشته سعي داريم مسير گردشگري از شهركرمان تا كنار صندل را بررسي كنيم.قبل ازهرچيز بايد اذعان كنيم كه استان كرمان از لحاظ توريسم فرهنگي و طبيعي بسيارغني و پر جاذبه است ولي ما در اينجا فقط يك مسير عمده را بررسي مي كنيم.
مسافري كه به كرمان سفر مي كند 3 روز وقت لازم دارد تا اندازه اي با فضاي اين شهر آشنا شود. قدم زدن دربازار وگپ زدن با مردم و ديدار از مجموعه گنجعليخان ومجموعه وكيل هرتازه واردي را در افسون اين شهر برآمده از هزاره ها گرفتار ميكند.ديدار از قلعه دختر كرمان يادمان مياندازد كه باستاني پاريزي اهل همين اطراف است . پس بعيد نيست كه او راز قلعه دخترهاي ايران را برايمان فاش ميكند. قلعه اردشير قلعه ديگري است كه از روزگاران ساساني برايمان ميگويد.
مشتاقيه هم حال و هواي خودش را دارد. بايد رفت و ديد و درك كرد.مسجد امام و مسجد پامنار و مسجد جامع مظفري هم ازجاذبه هاي اين شهر هزارجاذبه هستند.از يخدان مويدي هم نمي توان گذشت. و همينطور ازخانه هاي قديمي كرمان.گنبد سبز و گنبد جبليه هم از آن مكان هايي هستند كه اگر فراموششان كنيم شايد خودمان را نبخشيم.
هنوز كرمان حرفهاي بيشتري براي گفتن دارد اما راه زيادي هم در پيش داريم تا كنار صندل.مسير گردشي ما از غرب به جنوب كويرلوت است. همان كويري كه بلندي كلوت هايش از شهر خيالي لوت حكايت مي كنند.
هنوز از كرمان خيلي دور نشده ايم ( حدود 30 كيلومتر) كه به ماهان مي رسيم.جايي كه آن قدر جذابيت دارد كه حتي خارجي ها تمايل دارند در آن هتل بسازند. باغ شازده اش از آن بهشت هايي است كه به باغ ايراني مشهورند .اين باغ از آن باغهايي است كه در هر فصلي كه به ديدارش برويد زيباست. و به باغ هاي افسانه اي بابل بي شباهت نيست.
شهر آكنده ازاحساسي است كه از آرامگاه آرامش بخش "شاه نعمت الله" ولي به تمام كوچه پس كوچه هاي آن سرايت ميكند. در دوردست نمايي از كوه هايي پيداست كه درحاشيه كوير،آب حيات را به شريان قلب تپنده اين ديار جاري ميسازند.مسافري كه به ماهان ميرود نگران مكاني براي استراحت و خوابيدن نيست. آن جا هتل و رستوران خوب پيدا ميشود.
از ماهان در جاده بم به پيش مي رويم . در 47 كيلومتري ماهان، همان جايي كه انشعابي درسمت چپ جاده ديده ميشود ، وسوسه ديدار از راين ما را ميكشاند تا از قلعه اي همسان ارگ بم در پناه كوه هزار ديدار كنيم. كوه هزار همان كوهي كه از بسياري گياهان دارويي كه در آن ميرويد به اين نام خوانده ميشود.
از راين 50 كيلومتر به سمت جنوب كه برويم به درب بهشت مي رسيم. مكاني كه نامش برايش برازنده است .در طول مسير، ييلاق هاي خوش آب و هوا با چشمه هاي جوشان انتظار ورود هر رهگذري را مي كشند. نام ديگر اين منطقه ساردوئيه است و در آن بيش از 400 نقش كنده اشكاني و ساساني كشف شده است.
از ساردوئيه به سمت دلفارد ادامه مسير مي دهيم. دلفارد در 50 كيلومتري ساردوئيه قرار گرفته و يكي از مناطق زيباي ييلاقي با چشماندازهاي كمنظير و داراي رودخانهها و آبشارها و ارتفاعات بسياري است.
دلفارد هم آب و هواي گرمسيري و هم آب و هواي سردسيري را در منطقهاي محدود با هم داراست. جالب اين است كه در اين منطقه كوچك گردو، زردآلو، خرما، پرتقال و ليمو در كنار هم ميرويند. آبشار دلفارد را حتما ببينيد،يادتان نرود.
از اينجا به بعد فقط 40 كيلومتر به سمت جنوب كه برويم به جيرفت مي رسيم. شهري كه روزگاري پهناورترين شهر باستاني اسلامي بوده است.و امروز دوست داريم ار آن با عنوان هند ايران ياد كنيم.ماركو پولو، تاجر و سياح ونيزي از اين شهر به نام «كاماداي» ياد كرده و ظاهرا در زمان عبور او اين شهر به كلي ويران شده بود.اكنون خرابههاي شهر قديم جيرفت در نزديكي شهر جديد و در كنار هليلرود ديده ميشود. تاكنون اشيا بسياري از آن مكان در طي حفاريها كشف شده است.
جيرفت امروزه يكي از بزرگترين منابع توليد محصولات كشاورزي به شمار ميرود و در آن درختان مركبات و نخل و مزارع صيفيجات به وفور ديده ميشود.
مسافري كه به جيرفت مي رسد فرصت چتد روزه اي نياز دارد تا از همه جا ديدن كند.از آن جمله دامنه كوه هاي جبال بارز است كه از شمال تا شرق شهر جيرفت كشيده شده و مردمي با فرهنگي ديرينه و غني در آن اطراف زندگي ميكنند.
در حدود 60 كيلومتري جنوب شرقي جيرفت،روستاي رود فرق قرار گرفته كه بلندي آبشارش معروف است. روستاي رود فرق مسير كوهنورداني است كه قصد ميكنند قلعه علمشاه با ارتفاع 3741 متر را صعود كنند.قلعه علمشاه بلندترين قله رشته كوه جنوبي و سراسري جبال بارز است.قلعه سموران از ديگر جذابيت هاي اين روستاست.
اگر اهل جاده خاكي باشيد و از اين نظر مشكلي نداشته باشيد مي توانيد به طرف غرب جيرفت برويد.حدود 70 كيلومتر.جايي كه بوتههاي اسفندش معروف است.
اسفندقه يك بناي باارزش تاريخي به نام مقبره اميرحيدر يا گورخانه دارد كه از دوره صفويه باقي مانده و در باغي بسيار زيبا و محصور از درختان قرار گرفته است.آب معدني آن به آب بادكشيدگي معروف است و براي امراض مورد استفاده قرار ميگيرد. روستاي اسفندقه از آن روستاهاي اصيل است كه آداب و رسوم قديمي در آن هنوز زنده است.
اگر هنوز مي خواهيد در دل طبيعت باشيد به 40 كيلومتري جنوب شهر جيرفت برويد.در نزديكي عنبرآباد محلي به نام دوساري قرار دارد كه آبشارهاي بلند آن با صداي غرشي كه در كوه از آنها شنيده ميشود يكي از تفرجگاههاي مردم منطقه به شمار ميرود.
حالا شايد ديگر وقت آن است كه از كنار صندل، همان جايي كه نگاه شرق شناسان به آن سمت است ، ديدار كنيم.
كنار صندل در حدود 30 كيلومتري جنوب جيرفت در نزديكي حسينآباد قرار دارد.امروزه تپه شمالي و جنوبي كنار صندل از تپههاي باستاني مورد توجه هستند كه هياتهاي كاوش در آنها به حفاري مشغولند تا راز ديرينه اين سرزمين را كشف كنند. در اطراف اين دو تپه، از ديگر محوطههاي باستاني ،ميتوان به قلعه كوچك و گورستان محطوط آباد نيز اشاره كرد. براي راحتي مسافران در زمانهاي مسافرت، تسهيلاتي براي اسكان آن ها در اين منطقه باستاني درنظر گرفته شده است.
سفر به خير