مجيد زاده از دستاوردهاي چهارفصل كاوش‌هاي جيرفت مي گويد .

 

خانه انجمن فرآوران ايران به منظور معرفي جاذبه‌هاي توريستي جيرفت، همايش تمدن كهن جيرفت را برگزاري مي‌كند:

 

 

"يوسف مجيدزاده"، سرپرست كاوش‌هاي باستان‌شناسي به دعوت خانه‌انجمن فرآوران ايران درباره دستاوردهاي چهارفصل كاوش باستان‌شناسي در محوطه باستاني هليل‌رود سخنراني مي‌كند.

 

"آرش نورآقايي"، مدير جلسات خانه فرآوران ايران در اين مورد به ميراث خبر گفت: « به منظور آشنايي بيشتر با تمدن و تاريخ جيرفت از پروفسور يوسف مجيدزاده دعوت شد روز دوشنبه اول آبان در محل انجمن به سخنراني بپردازد.»

 

وي افزود:‌ «در ادامه معرفي جاذبه‌هاي توريستي و تاريخي كرمان و پس از برگزاري همايش معرفي جاذبه‌هاي توريستي "راين"،  قصد داريم   جاذبه‌هاي توريستي و تاريخ تمدن كهن جيرفت را معرفي كنيم.»

 

يوسف مجيدزاده روز دوشنبه از ساعت 4 تا 6 درباره تاريخ و تمدن كهن ‌در محل در مركز مشاركت‌هاي مردمي  در خيابان نجات الهي نبش ورشو سخنراني مي‌كند.  ورود براي عموم آزاد است.

پنجمين فصل كاوش در محوطه باستاني جيرفت آغاز مي‌شود

 

پنجمين فصل كاوش محوطه باستاني جيرفت به سرپرستي يوسف‌مجيدزاده و با حضور باستان‌شناسان ايراني و خارجي قرار است هفته آينده آغاز مي‌شود. باستان‌شناسان قصد دارند در ادامه چهارفصل كاوش گذشته، قبرستان مطوط آباد و كنارصندلي شمالي و جنوبي را بكاوند. 

 

تاكنون چهار فصل از كاوش محوطه باستاني جيرفتانجام شده كه كشف دو كتيبه در اين محوطه باستاني از مهمترين دستاوردهاي كاوش‌هاي باستان‌شناسان در اين محوطه ‌است.

 

"يوسف مجيد‌زاده"، سرپرست كاوش‌هاي باستان‌شناسي هليل‌رود در اين مورد به ميراث خبر گفت: «دراين فصل كاوش قصد داشتيم قلعه كوچك را نيز كاوش كنيم اما با توجه به كمبود بودجه تنها گورستان مطوط‌آباد و كنار صندل شمالي و جنوبي كاوش مي‌شود.»

 

وي اعتبار لازم براي كاوش سه ماه در اين محوطه را 150 ميليون تومان بر آورد كرد و افزود: «مسئولان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري براي تامين اين بودجه قول مساعد داده‌اند كه در صورت تامين اعتبار سه ماه كاوش را انجام مي‌دهيم اما اگر اعتبار تامين نشود به يك ماه كاوش بسنده مي‌شود.»

 

مجيدزاده نگارش مقالات درباره دستاورد كاوش‌هاي اين محوطه درمجلات فرانسوي و آمريكايي را نشانه توجه وافر پژوهشگران خارجي به اين محوطه دانست و به ميراث خبر گفت: «امروزه

 

توجه بسيار زيادي از طرف مطبوعات و مجلات داخلي و خارجي به جيرفت مي‌شود و تاكنون به هيچ سايت باستاني اين همه در مطبوعات پرداخته نشده‌است.»

 

محوطه باستاني هليل‌رود كه در كنار رودخانه هليل‌رود جاي گرفته داراي غناي تمدن بسياري است كه در جريان كاوش‌هاي علمي باستان‌شناسان و حفاري‌هاي غير مجاز قاچاقچيان، آثار سنگي، سفالي و بقاياي معماري از هزاره سوم پيش از ميلاد از آنها به دست آمد

تمدن بزرگ جيرفت به نمايش در مي آيد:

همايش شناخت و معرفي تمدن بزرگ جيرفت با حضور استادان و كارشناسان  داخلي و خارجي دي ماه امسال  برگزار مي‌شود.

 

محوطه باستاني هليل‌رود كه در كنار رودخانه هليل‌رود جاي گرفته داراي غناي تمدن بسياري است كه در جريان كاوش‌هاي علمي باستان‌شناسان و حفاري‌هاي غير مجاز قاچاقچيان، آثار سنگي، سفالي و بقاياي معماري از هزاره سوم پيش از ميلاد از آنها به دست آمد.

 

"علي كارنما" ،رئيس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كرمان از برگزاري سومين همايش بين‌المللي جيرفت در تهران خبر داد و به ميراث خبر گفت: «در جلسه كارگروه فرهنگي و گردشگري ،برگزاري همايش شناخت و معرفي تمدن باستاني هليل‌رود در تهران تصويب شد. همچنين قرار است آژانس‌هاي فعال و تورگردانان معروف ايران با برنامه‌هاي جنبي مثل موسيقي محلي جيرفت و نمايشگاه محلي در اين همايش حضور پيدا كنند.» از سوي ديگر "نادر سليماني"، باستان‌شناسان سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري استان كرمان نيز در گفت و گو با ميراث خبر هدف از برگزاري چنين همايشي را آشنايي آژانس‌ها و تورهاب فعال كشور با جاذبه‌هاي فرهنگي، تاريخي و توريستي شهر جيرفت عنوان كرد.

 

 

" كارنما " نيز در اين مورد به ميراث خبر گفت:‌«در جلسه كارگروه فرهنگي و گردشگري  تملك بخش شمالي خيابان شريعتي اطراف كاروانسري وكيل با برآورد هزينه‌اي 20 ميليارد ريالي به شهرداري واگذار شد. شهرداري نيز قرار است عمليات تبديل هتل سنتي وكيل كرمان را به يك هتل بي‌نظير پنج ستاره آغاز كند.»وي معتقد است با تسريع در اجراي پروژه ، اين مكان به محلي براي جذب ميهمانان خارجي و داخلي تبديل مي‌شود .

 

كارنما همچنين از احداث دهكده گردشگري ماهان و ميدان ورودي  هفت باغ با هدف جذب گردشگر با تامين 25 ميليون دلار از سوي بخش خصوصي خبر داد . به گفته وي طرح احداث دهكده گردشگري ماهان اكنون در حال مطالعه است.

 

"كريم‌زاده"، معاون استانداري كرمان نيز با بيان قابليت‌هاي بزرگ فرهنگي تمدن ايران به ميراث خبر گفت: « در گذشته تبليغ مناسبي براي گردشگري ايران نشده و بايد با ياد گرفتن مهارت‌هاي تبليغاتي در دنيا نقش تاريخي خود‌مان را ايفا كنيم. »

 

در اين جلسه تصويب شد 7 كشور مهم هند، امارات، فرانسه، انگليس، آلمان، ايتاليا و ژاپن به عنوان كشورهاي هدف براي تبليغ جاذبه‌هاي گردشگري استان كرمان شناخته شوند

جیرفت سرزمین زیبایی ها(1)

جيرفت كهن ترين تمدن شرق امروز كه بعنوان مركز تمدن جنوب شرق ايران از آن در تواريخ به نيكي ياد شده و داراي وسعتي بيش از آنچه امروز مي باشد ، بوده است . بطوريكه حتي تا سال 1359 از طرف شمال به راين و بردسير و قنات ملك و از طرف شرق به شهرستان بم و استان سيستان و بلوچستان و از طرف جنوب به ميناب و جاسك و از طرف غرب به كوه شاه ، جاله موت و قسمتي از صوغان بافت محدود بوده است . البته در زمان حال بواسطه تقسيمات كشوري وسعت آن كمتر شده است . جيرفت شهري با كشتزارهاي گندم كه هر سنبله آن سنبل هستي و باغهاي مختلف كه از ريشه آنها باده جانبخش مي دمد ، جولانگاه سرداران ياغي تاريخ ، با مردمان ساده اش ، با دلهايي گرم به گرمي هوايش ، شهري باشكوه زير پاي تاريخ و كوچه باغهاي شاعرانه و نارنجستانهاي سرسبز در كنار جنازه شهر اساطيري دقيانوس واقغ در جنوب شرقي ايران در طول جغرافيايي 56 تا 95 درجه و عرض جغرافيايي 28 تا 29 درجه محدود است . مساحت آن 18438 كيلومتر مربع و 1843800 هكتار مي باشد ، كه از لحاظ وسعت 11 درصد مساحت استانرا تشكيل مي دهد . طبق سرشماري سال 1375 جمعيت اين شهرستان 208874 نفر ذكر شده است . از لحاظ پراكندگي جمعيت هر چند نواحي كوهستاني 53 درصد از وسعت جيرفت را در برمي گيرد ، اما از نواحي كم جمعيت يا خالي از جمعيت به حساب مي آيد . ولي در عوض نواحي كم ارتفاع يعني در جلگه جيرفت حداقل براي مدت 9 ماه از سال بيش از 80 درصد جمعيت را در خود جاي داده است و دو سه ماه باقيمانده از سال تعداد كثيري براي استفاده از هواي مناسب و مطبوع مناطق خوش آب و هوا و فرار از گرماي تابستان از اين شهر بصورت موقت به نواحي مرتفع سردسيري مهاجرت مي نمايند . رشد جمعيت در شهرستان جيرفت نسبت به ديگر شهرهاي استان كرمان از همه بالاتر مي باشد ، براساس آخرين اطلاعات رشد نسبي جمعيت 6/2 درصد است . رشد مطلق كه ناشي از مهاجرت پذيري جمعيت است ، در سالهاي اخير بسيار بالا بوده است . به خصوص از ديگر شهرهاي استان و كشور كه در اين منطقه به كارهاي كشاورزي و خدماتي مشغول مي باشند . مردم جيرفت با توجه به گستردگي جغرافيايي ، اكثريت فارس زبان هستند . ولي در نواحي مختلف با لهجه ها و گويش هاي مختلف صحبت مي كنند ، كه با ساير گويش ها و لهجه هاي استان كرمان تفاوت زيادي دارد . زبان دوم مردم جيرفت كه بيشتر در نواحي گرمسيري رايج مي باشد ، نوعي زبان محلي است كه اين زبان مخلوطي از زبانهاي عربي ، بلوچي و فارسي است . البته در بين روستاهاي همجوار با استان سيستان و بلوچستان زبان بلوچي رايج است و در نواحي ساردوئيه لهجه لري رواج اندكي دارد . دين مردم جيرفت اسلام است كه تقريبا 99 درصد شيعه اثني عشري هستند . و در نواحي مرزي بلوچستان اهل تسنن زندگي مي كنند . 

     محصولات مهم كشاورزی شهرستان‌های جيرفت بزرگ 

  

  

محصولات مهم كشاورزي اين شهرستان را مي توان به سه دسته تقسيم بندي نمود كه عبارتند از : الف ) محصولات گرمسيري اين محصولات مهمترين و بزرگترين برداشت منطقه محسوب مي شوند و در اقتصاد بسيار موثر مي باشند كه مهمترين اين محصولات عبارتند از : 1- مركبات به اعتقاد كارشناسان مرغوب ترين مركبات ايران در اين ناحيه به عمل مي آيد كه از صادرات مهم اين منطقه است . مهمترين آنها را ليمو ترش ، ليمو شيرين ، پرتقال ، گريپ فروت ، نارنگي تشكيل مي دهد . البته با اصلاح نژاد ، امروزه پرتقال هاي معروفي چون توسرخ ، مارسلي ، واشنگتن به عمل آمده است . 2- خرما يكي از لذيذترين محصولات منطقه است كه بعد از مركبات در مرتبه بعدي قرار دارد . بطوريكه اصطخري در مسالك الممالك ص 143 درباره كشت خرما در اين منطقه كه قدمتي طولاني دارد مي گويد :‌ در آنجا گلستان بسياريست درختان نخل به وفور آن مردم را سنتي است ، كه هر چه از فواكه باد بريزد از زمين برندارند و بگذارند كه ضعفا و فقرا آن را جمع كنند و گاه باشد كه نصيب فقرا بيشتر از مالكان باشد . 3-كشت جاليزي كه شامل خيارسبز ، هندوانه ، گوجه فرنگي ، طالبي ، بادمجان ، گرمك ، كدو و انواع سبزيها است . امروز با احداث گلخانه ها اين محصولات طرفداران زيادي پيدا كرده است . ديگر محصولات گرمسيري اين منطقه عبارتند از : حبوبات شامل لوبيا ، ماش ، باقلا ، دانه هاي روغني نظير كنجد ، ذرت ، آفتابگردان و همچنين موز ، انبه ، حنا و گندم ب ) محصولات ناحيه معتدل و نيمه گرمسيري شامل نواحي دلفارد ، ميجان ، سقدر مي باشد كه محصولات مهم آنها عبارتند از : انار ، انجير ، ليمو ترش ، پرتقال ، بادام ، زردآلو ، هلو ، سيب درختي و انگور . ج ) محصولات نواحي سردسيري • عمدتا در بخش ساردوئيه و نواحي مرتفع محمد آباد مسكون مي باشند كه از مهمترين آنها مي توان از گردو ، آلبالو ، گيلاس ، گلابي و غيره نام برد . البته به غير از درختان ثمرده درختان ديگري نظير گز و سپيدار كاشته مي شود . پوششهاي گياهي مناطق گرمسيري و سردسيري مهم منطقه عبارتند از : بادام كوهي ، ارس ، اقيج ، كهكم ، گز ، كنار . جيرفت قبل از اسلام آب يعني آباداني ، زندگي ، هليل رود در جيرفت هميشه نويد اين را مي داده كه اين خاك تمدني بزرگ و كهن را در خود پنهان كرده است . به اعتقاد مورخين و باستان شناسان ، شهر جيرفت بر اثر سيل بنيان كني نابود گرديده است . و خرابه هاي كنوني شهر موسوم به دقيانوس يادگار آن است . وجود رودخانه هليل و طغيانهاي ديو مانندش به قول اعراب ، اين ذهنيت را به يقين نزديك مي كند . البته وجود گسل هاي جيرفت و زلزله بم تخريب آن را بوسيله زمين لرزه دور از ذهن نمي داند . در تاريخ و كتب سياهان و مورخين از جيرفت با نامهاي ديگري ياد شده است . البته براساس نظريات بعضي از مورخين از جمله دكتر باستاني پاريزي در كتاب پيغمبر دزدان و تاريخ كرمان ، جيرفت در زمان ورود سپاه اعراب و در زمان عمر به ايران شهري آباد بوده است . اما كاوش باستان شناسان اخير دال بر اين است كه جيرفت قدمتي بيش از اينها دارد . چنانچه مرتضي راوندي در جلد دوم تاريخ اجتماعي ايران نوشته است : ذوب سنگهاي آهن در ايران در هزاره هاي اول قبل از ميلاد شروع شده و به احتمال قوي اولين بار كوره هاي ذوب در دلفارد نزديك جيرفت شروع به كار نموده است . وجود رودها و جغرافياي ويژه با بخش هاي ميان ك.هي و دشت ، منابع غني فلزي و خاكي شرايط مناسبي براي پديد آمدن زيست جانوري عظيم الجثه در زهلكوت جازموريان از دوران سوم زمين شناسي و آثار پراكنده از دوران پارينه سنگي و دوران نوسنگي در غارها و كوههاي منطقه مربوط به هزاره پنجم پيش از ميلاد در دوران شهرنشيني هزاره دوم – سوم پيش از ميلاد و در دوران مفرغ و آهن و دوران تاريخي اين نكته را تائيد مي كند ، كه در طول تاريخ يكي از مراكز مهم زيست محيطي ايران و جهان به شمار مي آمده است . اين منطقه به سان گذرگاه و راهروي طبيعي بين هند ، ميان رودان ( بين النهرين ) و از جنوب با دريا در ارتباط بوده است . فرهنگ هاي اين كانون مهم تمدني همپايه فرهنگهاي شوشان خوزستان ، ميان رودان ، هارايا و مهنجوداروي هند و تمدن هاي آسيايي ميانه است كه همساني و شباهت مواد فرهنگي آنها بسيار است . شكوفائي تمدن اين منطقه در آغاز شهرنشيني و تشكيل شهر دولت ها در هزاره دوم – سوم بيش از ميلاد است . چنانكه بنا بر نظريات كارشناسي دكتر يوسف مجيد زاده باستان شناس معروف از كاوش هاي به دست آمده نشانگر اين است كه اين شهر در گذشته از آب و فاضلاب مدرن شهري برخوردار بوده است . بنابراين مي تواند نسبت به ديگر تمدنها بي نظير باشد