سلام
 
روندهمایش تمدن جیرفت
 
۱۶/۲/۱۳۸۷فرهنگستان هنر
 
 
هنر به كار رفته در آثار تاريخي جيرفت شيوه معيشت پنج هزار سال پيش ايران را باز گو مي‌كند:
 
"محمود روح الاميني" مردم شناس كه به عنوان نخستين سخنران در دومين همايش بين المللي تاريخ و تمدن جيرفت سخن مي‌گفت،با بيان اين مطلب، بر شناخت تاريخ و تمدن جيرفت تاكيد كرد.
 
وي بررسي اين هنر به‌كار رفته در آثار كشف شده از هزاره سوم پيش ميلاد شرق ايران(جيرفت) را باعث شناخت بسيار زيادي از جامع شناسي، مردم شناسي و شيوه معيشت ايران در پنج هزار سال پيش دانست.
 
 
بازخواني هنر آثار سنگي جيرفت زواياي ناشناخته هنر ايران را مي‌گشايد:
 
تیتر بالا عنوان سخنرانی بود از اقای"بهمن نامور مطلق" دبير كل فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي که در سخنان خود روش هاي باز خواني هنري را امري مهم در بازخواني بخشي از تاريخ پنج هزارساله جيرفت دانست.
 
وي بازخواني طرح هاي به‌دست آمده از تاريخ جيرفت را باعث غني شدن هنرايراني برشمرد.
 
 
دبيركل فرهنگستان هنر رابطه هنر و باستان‌شناسي را يك طرفه ندانست و گفت: امروز روشهاي تحقيق هنري مي تواند براي خوانش آثار باستاني مورى توجه قرارگيرد. روش هاي متن محورانه همچون سبك شناسي، صورت شناسي، مضمون شناسي، پديدار شناسي و روش هاي ديگر مي تواند به خوانش آثار بدون داده هاي مربوط به زمان، مولف و محيط بپردازد.»
 
 
وي به همين دلايل حضور فرهنگستان هنر در اين عرصه را يك حضور استراتژيك و ضروري خواند و درگير شدن هنرمندان، محققان هنري با دستاورهاي نوين علمي در زمينه باستان‌شناسي راموجب شكوفايي هنر و تاريخ هنر دانست.
 
به گفته نامور ،فرهنگستان هنر افزون بر فعاليت‌هاي گوناگون مانند نمايشگاه‌هاي هنري در صبا، الگوسازي هاي هنري در موسسه، مطالعات شرفي، شناخت دوره هاي تاريخي هنر پس از اسلام و . . توجه ويژه اي نيز به مطالعات بينا رشته اي هنر و باستان شناسي دارد.
 
وي از راه اندازي دفتري در مورد باستان شناسي در فرهنگستان و از برگزاري همايش با موضوع شهر سوخته، شهدادا وسيلك خبر داد.
 
در ادامه
"سيد مهدي موسوي" نماينده سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع‌دستي و گردشگري كشور از تكميل كردن نقشه باستان شناسي كشو در آينده نزديك خبر داد و عدم وجود آن را باعث ايجاد مشكلات زيادي دانست.
 
"يوسف مجيدزاده"
 چهارمين سخنران امروز صبح (16 ارديبهشت 87) همايش بين المللي جيرفت و دبير علمي اين همايش منطقه جيرفت را يكي از زيباترين مناطق زيست محيطي ايران دانست و دور افتادگي اين شهرستان از يك سو و عدم توجه كافي در معرفي و شناساندن آن چه در سطح كشور و چه در خارج از كشور، عاشقان طبيعت از ديدن چنين منطقه محروم كرده است.
 
وي نقش رودخانه هليل رود در شكوفايي اين تاريخ را بسيار حانز اهميت دانست و اين رودخانه به همراه رودهاي شور و چندين رودخانه فصلي شرايط مناسب را براي شكل گيري اين فرهنگ و تمدن هاي متكي بر شيوهخ اقتصادي اسكاو كشاورزي،كوچ روي و دامداري را از دوران هخامنشي پيش از تاريخ در اين منطقه بوجود آورده است.
 
" مجيد زاده" افزود:«تاكنون بيش از 700 تپه، محوطه و گورستان شناسايي شده است. همچنين تاريخ اين محوطه ها براساس سفال هاي گرده آوري شده از هزاره ششم پيش از ميلاد تا دوره اسلامي است.»
 
به گفته وي كاوش‌ها نشان داد كه 11 متر از ارتفاع بالاي تپه متعلق به مجموعه سازه يادماني خشتي واحدي است كه بالاي يك تپه باستاني ساخته شده است.
 
مجيدزاده از اين بنا با نام "دژ" ياد كرد و گفت:«علاوه برآن درانتهاي غربي دژ سكو يا ديواري به عرض 10 متر شناسايي شد.»
 
وي از كشف بزرگترين نقش برجسته انسان در اين مجموعه خبر داد و افزود:«اين نقش متعلق به مردي است از رو به‌رو و تمام رخ كه احتمال مي رود متعلق به يكي از خدايان باشد.» همچنين باستان‌شناسان اين تيم موفق به شناسايي هشت كوره شناسايي و پاكسازي شده اند .
 
 در اطراف و نزدكي كوره‌ها شواهد آشكاري از فعاليت هاي صنعتي مشاهده شده و نزديك به پنج كيلوگرم سرباره مس و تعداد زيادي اشياي گلي در ارتباط با فعاليت هاي حرارتي به دست آمده است.
 
اين كاوش ها تاكنون به شناسايي 4 كتيبه و بزرگترين سكوي پله‌اي به‌دست آمده از هزاره سوم پيش از ميلاد منجر شده است . مطالعات كربن 14 روي اين سازه نشان مي دهد اين سكو يك تا سه قرن از نخستين زيگورات كشف شده در كنار صندل قديمي تر است.
 
 
"پيوتر استنكلر":
جيرفت همان شهر باستاني گم شده "مرهشي" است
 
به گفته "پيوتر استنكلر"، مرهشي، از ديدگاه سياسي، اقتصادي و تجاري قدرتي متنفذ در شرق ايران و در تماس مستقيم با بابل از دوره سارگون در آكاد بود كه اين تماس از زمان بابل قديم در دو دوره بود كه دستكم نيم قرن تاريخ سياسي در اين منطقه دارد.
 
"استنكر" محقق آمريكايي در دومين همايش بين المللي جيرفت پيرامون موقعيت جغرافياي مرهشي، گفت:« اسناد به جاي مانده اثبات مي‌كند اين شهر مابين دولت انشان(مليان جديد) در غرب و سرزمين ملوها( تمدن دره رود سند) در شرق قرار داشته است.»
 
وي گفت:«مرهشي بايد ناحيه‌اي در كرمان بوده باشد. متاسفانه هنگامي كه من سرگرم تحقيق بودم به سختي مي توانستيم يك مجمتع باستاني هزاره سوم پيش از ميلاد را در كرمان بيابيم تا جايگزين مناسبي براي اين شهر باشد. به غير از شهداد كه در آن زمان شناخت اندكي از آن وجود داشت ،تپه يحيي و تل ابليس از هزار ه سوم پيش از ميلاد وجود داشت كه اول بسيار كوچك و دومي هم از بين رفته بود. »
 
استنكلر كشف آثار در دره هليل رود و جيرفت از جمله يك مجمتع عمده شهري را نقطه اميدي بر اي يافتن شهر مرهشي پس از سالها دانست و با استناد به صحبت هاي "هالي پيتمن" كه از جيرفت به نام "سومر كوچك" ياد كرد، جيرفت را قلب گمشده مرهشي در هزار ه سوم پيش از ميلاد ناميد.
 
 
"جلال الدين رفيع فر"
 
كارشناس سازمان ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري نيز در سخنان خود ظرافت به‌كار رفته در ادوات سنگي كشف شده در جيرفت را نشان دهنده تكنولوژي پيشرفته اين قوم براي استفاده از اين ابزار ها دانست.
 
وي به‌كارگيري فنون پيچيده تخصصي خاص ازجمله تكنيك فشار مماس و تكنيك هاي رايج ديگر از نوع پرتابي را از جمله فنون به‌كاررفته در ساخت اين ابزار دانست.
 
به گفته رفيع فر مواد اوليه به‌كار رفته در ساخت تمامي اين ادوات سنگ آتش زنه از نوع بسيار مرغوب و در رنگ هاي مختلف خاكستري، قهوه اي تيره و روشن و سفيد است كه به احتمال زياد از منابع سنگي محلي ساخته شده اند.
 
در اين مجموعه تنها سه سنگ از نوع ابسيدين به دست آمده است كه كارشناسان كشف اين ابزار را حانز اهميت مي دانند.
 
 
"هالي پيتمن"
 
 عضو هيات كاوش جيرفت و يكي از سخنرانان دومين همايش بين المللي تاريخ و تمدن جيرفت در مورد شش فصل كاوش هاي كنارصندل و بررسي ده مهر و صدها اثر مهر كشف شده در اين كاوش ها گفت:«اين مهر نشان مي‌دهد كه اين منطقه مركزي براي تجارت بوده تا بازرگاناني از سراسر فلات، مواد خام و مواد پردازش شده را مبادله كنند.»
 
به گفته وي بررسي ها نشان مي‌دهد قديمي ترين اثر مهر كشف شده جيرفت با اثر مهرهاي معروف به مهرشهر در "هر اور"بين النهرين شبيه كامل دارد.
 
"هالي پيتمن" تنوع اثر مهرهاي كشف شده را بسيار وسيع توصيف كرد : « اكثرمهرها مثل بافته هاي مشابه از فلات ايران، تپه يحيي و شهداد را مي توان در اين مجموعه ديد.اين مجموعه همچنين با هنر حكاكي دره سند قابل مقايسه و تعداد اندكي از آنها شبيه بين النهرين است.»
 
 
 
 
 
"ريتا رايت" محقق آمريكايي با تیتر
 جيرفت مركز اصلي توليد سراميك در هزاره سوم پيش از ميلاد
 نشان مي‌دهد كه جيرفت( كنارصندل)   مركز اصلي ابتكار در توليد سراميك بوده است .

ريتا رايت / پژوهشگر و محقق
 
آخرين سخنران نخستين روز همايش بين المللي جيرفت در فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي، جيرفت را مركز اصلي ابتكار در توليد سراميك دانست و گفت:« مواد به‌كار رفته در سراميك توليد شده در اين منطقه در سراسر فلات ايران، سيستان، منطقه هيرمند و بلوچستان در هزاره سوم شايع بوده است.»
 
به گفته وي احتمالا توليد سراميك توسط سفالگران جيرفتي، به خاطر مهاجرت سفالگران به عمان معرفي شده است.
 
رايت در ادامه افزود:«گسترش اين نوع سراميك در باقي جاها به دليل تبادل شبكه ارتباطي بوده است. هر دو نوع تبادل (كالا و مهاجرت) در بلوچستان سنديت دارد.
 
اين مطالعات نشان مي‌دهد تغيير مكان متخصصان صنعتي يك عامل مهم در انتقال اطلاعات تكنيكي بود.
آخرين سخنران نخستين روز همايش بين المللي جيرفت در فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي، جيرفت را مركز اصلي ابتكار در توليد سراميك دانست و گفت:« مواد به‌كار رفته در سراميك توليد شده در اين منطقه در سراسر فلات ايران، سيستان، منطقه هيرمند و بلوچستان در هزاره سوم شايع بوده است.»
 
به گفته وي احتمالا توليد سراميك توسط سفالگران جيرفتي، به خاطر مهاجرت سفالگران به عمان معرفي شده است.
 
رايت در ادامه افزود:«گسترش اين نوع سراميك در باقي جاها به دليل تبادل شبكه ارتباطي بوده است. هر دو نوع تبادل (كالا و مهاجرت) در بلوچستان سنديت دارد.
 
اين مطالعات نشان مي‌دهد تغيير مكان متخصصان صنعتي يك عامل مهم در انتقال اطلاعات تكنيكي بود.
 
 
 دراين مراسم همجنين "مرجان مشكور" همچنين درباره معماري جيرفت و "راجر ماتيوز" درباره احشام كوهان دار در جيرفت به سخنراني برداختند.
 
 
 ۱۷/۲/۱۳۸۷فرهنگستان هنر
 
 
 "مارگارتا  تنگبرگ"

 گياه شناس تيم باستان‌شناسي جيرفت اعتقاد دارد جيرفتي ها در عصر مفرغ از جو و گندم تغذيه مي كردند.

این سخنرانان دومين روز همايش بين المللي تاريخ و تمدن جيرفت در فرهنگستان هنر، اقتصاد و امرار معاش در سرزمين هاي هند و ايراني را در طول دوره مفرغ بر پايه كشاورزي و گله داري دانست و گفت:« به نظرمي رسد اقتصاد كشاورزي در كنارصندل براساس توليدات غلات، جو و گندم بوده است.»
 
همچنين به گفته وي در اين مطالعات پژوهشگران به آثاري از زراعت اوليه خرما و انگور هم دست يافته اند.
 
 ۱۹/۲/۱۳۸۷دانشگاه شهید باهنر
 
"يوسف مجيد زاده" در روز سوم از همایش گفت: سه لوح سالم و يك قطعه از يك آجر كتيبه‌دار به‌دست آمده از كاوش‌هاي كنارصندل جنوبي را با كتيبه‌هاي ايلامي-نوشتاري (پوزور- اينشوشينك) كشف شده در شوش قابل مقايسه دانست.
 
وي همچنين با توجه به مدارك و مستندات ظاهري،  الواح كنارصندل جنوبي را از لحاظ تاريخي متعلق به مراحل اوليه و كهن تر رشد نظام خطي ايلامي نوشتاري در جنوب شرق ايران در جيرفت و در حوضه تمدني هليل رود دانست.
 
به گفته مجيد زاده  از 2500 سال پيش از ميلاد، ايلامي ‌ها پس از ناپديد شدن خط ايلامي مقدم، خط ميخي بين النهريني را اقتباس كرده و زبان خود را با آن مي نوشتند.
 
پس از آن در اواخر هزاره سوم پيش از ميلاد، همراه و همزمان با خط ميخي اكدي باستان نظام خطي ديگري كه به طور قرار دادي "ايلامي نوشتاري" نامگذاري شده است، براي نخستين بار درشوش ديده شد.
 
به گفته مجيدزاده اين نظام خطي جديد تنها براي مدت بسيار كوتاهي از زمان و محدود به دوران فرمانروايي پوزور- اينشوشينك پادشاه ايلامي و آخرين از دوازده فرمانرواي "پادشان اوان" به كار برده شد.
 
اين فرمانروا در حدود 2150 پيش از ميلاد به پادشاهي ايلام دست يافت و با اور-نمو بنيانگذار سلسله سوم اور- در بين النهرين همزمان بود.
 
پس از آن خط ايلامي نوشتاري به طور كامل ناپديد شد و ايلامي ها در شوش به ادامه استفاده از خط ميخي پرداخته و اسناد و مدارك خويش را تا سال 331 پيش از ميلاد با آن ثبت كردند.
 
در آخرين پانل هاي برگزار شده در همايش تاريخ و تمدن جيرفت محمد مير شكرايي ، ويستا سرخوش كورتيس، حبيب الله درخشاني و اكرم غلامي به سخنراني پرداختند.
 
"سكاهاي هوم نوش در حوزه ميراث فرهنگي جنوب شرقي" ، "جيرفت يك نمونه عمليات مشترك بين موزه هاي ملي و ترويج فرهنگ ايراني"،  "پيوستگي شيوه هاي هنري" و مساله "وحدت سبك در نگاره هاي جيرفتي و سفال كنارصندل" از جمله موضوع هاي مطرح شده از سوي اين سخنرانان بود.